Brink 4 a
Hotel Braams

Een bekend gebouw aan de Brink is 'Hotel Braams' In 1998 schreef H.J. Versfelt een aardig boekje over de geschiedenis van dit hotel: Een herberg aan de Brink, Vier eeuwen hotel Braams. (Historische Reeks Gieten V)

Hierin kunnen we lezen dat volgens overlevering men in 1617 in de boerderij op de Brink drank begon te schenken en een kamer ging verhuren aan voorbijtrekkende reizigers. Pas in het begin van de 19e eeuw is men zich meer specifiek op niet Gietenaren gaan richten. Versfelt meldt ons dat in die tijd maar liefst vijftien(!) herbergen in Gieten waren. Een belangrijke ontwikkeling voor het hotel was de toenemende mobiliteit van de Nederlanders in de loop van de tijd. Bijgaande drie afbeeldingen illustreren dat.

Hotel Braams heeft zelf veel ansichtkaarten uitgegeven. Van ons dorp, maar vooral van het hotel zijn er vele varianten beschikbaar. Bezoekers wilden het thuisfront graag een berichtje sturen over hun reisbevindingen.

In 1823 verhaalden twee reizigers het volgende over Gieten en Braams (geciteerd in Versfelt):

"Langs de heide kwamen wij na een half uur gaans in het grootere en fraaie Gieten. Ook dit is met eikebomen dicht beplant en de leemen hutjens spiegelen zich in breede plassen. De natuur is lief en bevallig, doch nergens majestueus, alles is bochtig kronkelend en brokkelig: geen tak zoude een stok van een voet lengte kunnen opleveren, geen weg loopt een stap rechtuit. In de herberg van de schout Braams dronken wij koffie en aten bruin brood van ongebuild roggemeel, Stoet genaamd. Door de regen gedrongen te blijven, bestelden wij eten, wachteden er twee uren naar en werden eindelijk op ongare duiven en spek onthaald".

(2016-03) Maar het waren niet altijd ongare duiven die werden geserveerd. Alien Schuiling-Essing had nog een mooie menukaart-folder van uit 1950 in de la liggen.

We zien de tafels keurig gedekt en de bediening ziet er chic uit. Links zien we Jan Ensing, later nog uitbater van café Tent. Maar wat staat er op het menu?
Dat zullen we even uit de doeken doen:

Truite saumoné froide
Sauce mayonnaise
---------
Paté de gibier
---------
Velouté de champignons
---------
Poitrine de veau farcie
Legumes divers - Pommes nature
---------
Selle de chevreuil
Marmelade de pommes
Cranberries
Pommes frites
---------
Peche Melba
---------
Fromage divers
---------
Mocca

Dat ziet er allemaal gewichtig uit. Maar bij Hein Hatzman konden we ook gewoon patat met mayonaise krijgen. En dan ook nog eens in één keer. En een mocca was bij Tent gewoon een kopje koffie!

Ondanks het feit dat Braams een tijdlang de noordelijke pleisterplaats van de koninklijke familie is geweest, Ajax en Feijenoord er verbleven als ze 'de altijd lastige' uitwedstrijden tegen GVAV of FC Groningen moesten spelen, zijn de kritische geluiden over de kwaliteit van het eten en drinken van alle tijden. Eén van de gasten was bijvoorbeeld niet enthousiast over de kwaliteit van de koffie. Het bericht dat naar huis werd gestuurd laat aan duidelijkheid niets te wensen over:

Een verhaal dat nog altijd hardnekkig de ronde doet is dat gasten die er wat 'te volks' uitzagen een briefje bij de koffie geserveerd kregen met daarop de mededeling dat hun bezoek in de toekomst niet op prijs werd gesteld. Wie kent nog Jan Lanting? In Gieten beter bekend als 'Tom', de vuilnisman. Of was het: 'Ton'? Ook hij ging bij Braams een keer een kopje koffie drinken. Ook hij kreeg zo'n briefje bij de koffie. Waarop hij meteen ging afrekenen: hij betaalde met een briefje van duizend. Indertijd een gigantisch bedrag. Het bedienend personeel raakte accuut in paniek: men had voor hem geen wisselgeld.

Een befaamde episode uit de Braams-geschiedenis is dat een Vindicat-groep ("Omlandia") er zijn zogenaamde 'buitenpartij' wilde houden, omdat één van de leden uit ondervinding kon verzekeren dat men daar het voordeel had met de dochter van juffrouw Braams te kunnen vrijen.Op 8 juni 1877 werd de buitenpartij van de studenten vereniging gehouden. Verslag uit Gedenkboek Omlandia, geciteerd in Versfelt:

"Inderdaad schoon was de apotheose toen tot slot om het bengaals vuur dat op de brink werd afgestoken, met de muziek aan 't hoofd een wilde cancan werd uitgevoerd, tot verbazing van Gieten's ingezetenen. Ongeveer 5 uur in den morgen werd, nadat de secretaris met moeite de losgebroken storm had kunnen bezweren, waarvan het nichtje voor een groot deel de oorzaak was, de terugtocht in goede orde aanvaard..."

Ook Stadjers hebben nog menigmaal perplex gestaan van het gedrag van Vindicaters: piano's en zelfs een fiatje-500 werden van het balcon van het verenigingsgebouw aan de Grote Markt naar beneden gekieperd.

Ik vond het onthutsend om in het boekje van Versfelt te moeten lezen dat het in 1968 op last van de schoonheidscommissie is geweest dat de rechtervleugel van het gebouw eruit ziet zoals het er thans uitziet. Ik had altijd gedacht dat een met moderne ideeën bevlogen architect deze lelijkheid spontaan had bedacht. Naar mij nu blijkt had architectenbureau Klein te Groningen een heel ander ontwerp ingediend met weer een veranda, zoals dat er altijd gestaan had. Maar de schoonheidscommisse vond dit maar niks!!

Inmiddels heeft het hotel een doelgroepsverbreding toegepast. In de zomer heeft men, net als vroeger, weer een ruim terras. Zal de schoonheidcommissie ook iets te zeggen hebben gehad over het kunststoffen terrasmeubilair?? Het past uitstekend bij de rechtervleugel...

Op de foto hieronder zien we een grote menigte verzameld op het terrein voor het hotel. Ook later was dit bij speciale vieringen vaak de verzamelplaats van de Gieter bevolking

 

Op 30 april, in ieder geval gedurende de periode dat Juliana koningin was, werd door de burgemeester vanaf het balcon elk jaar een 'oranje-speech' gehouden. Daarna zong het verzamelde volk, met de begeleiding van 'de Harmonie' nog eens uit volle borst het Wilhelmus. Daarna gingen de kinderen 's middags meestal op de Goorns proberen een prijs in de wacht te slepen bij de spelletjesmiddag. Met een ei op een lepel moesten we onder een loodzwaar dekzeil door, waarbij het de bedoeling was dat het ei nog steeds op de lepel lag als we er aan de andere kant weer onderuit kwamen. Tenminste als dat al lukte, want menigeen moest er huilend onder vandaan gehaald worden of kwam ergens aan een zijkant geheel gedesoriënteerd tevoorschijn.

(2018-03) Na het faillissement van Braams als hotel is de nieuwe eigenaar inmiddels begonnen met de verbouwing en restauratie van het gebouw. We hopen allen dat het enigszins de allure en de glans van vroeger terug zal krijgen. Het was zo rond 1960 dat de familie Thie uit Groningen even thee ging drinken bij het hotel. Het is op film vastgelegd. En dat fragment kunnen we hier bekijken.

Voor op- en aanmerkingen of voor uw verhaal of herinnering ten aanzien van deze locatie doet u een e-mail in de brievenbus van "Het collectieve geheugen":