Schoolstraat 6
Van boterfabriek tot
Volkswagengarage Autoziel

Een melkfabriek was aan het einde van de negentiende eeuw de vurige wens van de boerinnen. Immers het 'botermaken' gebeurde gewoon op de boerderij. En wie draaide, in dit geval letterlijk, op voor het rotwerk? Juist: de vrouwen.

Na een eerste poging in 1893 kwam op 9 maart 1895 'de oprichting van een zuivelfabriek' opnieuw op de agenda te staan van een bijeenkomst van de landbouwvereniging. In het boek van Jo Tingen Gieten door de jaren heen lees ik dat men zich uitsprak 'voor de oprichting eener zodanige fabriek met handkracht'. Al op 30 maart kwam men opnieuw bij elkaar in Café Ottens en werd de zaak beklonken: in augustus 1895 was 'de boterfabriek' bedrijfsklaar.


tot nu de oudst bekende foto
van de boterfabriek

Deze boterfabriek stond op de hoek van de Schoolstraat en de Wemenweg. Tegenover het voormalig 'nieuwe postkantoor'.

(2011-11) Is de foto bovenaan deze pagina de oudst bekende van de boterfabriek, die met het meisje en de fiets is wellicht de bekendste.

Ik had nooit gedacht dat we ooit zouden weten wie dat meisje is. Maar ik rekende daarbij buiten mevrouw Hennie Stokker Kamps. Zij weet te vertellen dat dit Rika Krikke is. Toen de boterfabriek eenmaal verhuisd was naar Bonnen heeft bakker Krikke hierin een tijdlang zijn bakkerij gehad. Hij woonde daar met zijn gezin en had hier ook een winkeltje. Als we de foto vergroten dan zien we voor het winkelraam zowaar het brood liggen!

 

Mevrouw Stokker weet niet meer precies vanaf wanneer Krikke hier zijn nering had. Waarschijnlijk heeft hij daar gezeten totdat de Centrale Bakkerij aan de Spekstoep er kwam.

(2011-10)  Trijnie Hartman-Kamps zette ons op het spoor van de website Zuivelhistorie Nederland. Daarin werd vrij nauwkeurig de totstandkoming van de boterfabriek gedocumenteerd. Wij zochten er de originele krantenberichten uit de Drentsche en Asser Courant bij. Leuk om te zien dat de vergaderingen gelijkelijk over de lokale horecagelegenheden werden verdeeld...

 


DAC, 12 maart 1895

 


DAC, 19 maart 1895


DAC, 2 april 1895


DAC, 8 april 1895


DAC, 18 april 1895


DAC, 14 mei 1895

Er kwam overigens niet alleen een melkfabriek in Gieten. In de Staatscourant werd tegelijkertijd ook de oprichting van een melkfabriek in Eext bekend gemaakt:


DAC, 17 mei 1895

 

--------------

(2011-02) Toen er in Bonnen een melkfabriek 'op stoom' kwam, heeft het gebouw van de boterfabriek lange tijd een onduidelijke bestemming gehad. Maar in de jaren  zestig veranderde dit: er werd hier toen een echte Volkswagen-garage gevestigd "Autoziel" heette die garage.  Eigenaar was de firma Van der Ziel uit Assen. Pieter Venema leverde een hele vracht foto's die de transformatie van oude boterfabriek naar nieuwe Volkswagen-garage goed in beeld brengt

In de oude dagen floreerde boterfabriek blijkbaar is ons dorp. Want op de foto hieronder zien we dat er voorbereidingen worden getroffen tot een ingrijpende verbouwing. U moet deze foto maar eens vergelijken met de  die daar weer onder staan.

 In 1964 had Autoziel het plan ontwikkeld om in de oude boterfabriek een moderne Volkswagen - autogarage te vestigen. Voordat het zover was moest er ook toen nog heel wat gesloopt en verbouwd worden. Gelukkig zijn er toen nog wat foto's geschoten van de bestaande situatie. Ik heb nog niet vaak foto's gezien die zo'n goed beeld geven van hoe de oude boterfabriek eruit heeft gezien.

"Hier komt Autoziel" zo lezen we op het bord achter het raam

 

Eén van de oudste foto's die we kennen van de boterfabriek is die met het meisje en de fietsen erop. Hij staat bovenaan deze pagina. Onderstaande foto toont de vooruitgang. Er staat een mooie Opel Record op de plaats waar indertijd de fietsen waren afgebeeld.

Het kenteken is HD-72-97. Weet iemand van wie die auto is geweest? In ieder geval is ie in 1962 gekocht...

De gevel ging eruit en er kwamen een paar ultramoderne schuifdeuren voor in de plaats.

Likje verf erop en er staat een keurig gebouw. Daar kon het nieuwste model Volkswagen (de Variant) wel getoond worden! Maar racerij werd getracht tegen te gaan. Het hek verzoekt ons langzaam te rijden

Naast een garage werd er ook een Shell bezinepomp geëxploiteerd. Het geheel werd op 22 augustus 1964 feestelijk geopend. De politie was op het kruispunt met de Ambachtsstraat aanwezig om het verkeer te regelen. Rechts ziet u de witte politiebrommer geparkeerd staan.

Blijkbaar gingen de zaken goed. Ook de overkant werd door het automobielbedrijf geannexeerd. Althans het schuurgedeelte van de boerderij van Engelsman. Maar we zijn inmiddels al een paar jaar verder, want inmiddels is met de sloop van deze bedrijfsuitbreiding begonnen. Om in de toekomst plaats te maken voor het nieuwe postkantoor. De showroom werd toen naar de andere kant van de Wemenweg verplaatst. In de schuur van de oude boerderij van Harders, waar nu De Ruiter Totaal Mode' zit.

(2014-10) Kocht je in deze tijd een auto, dan moest er eerst wel stevig onderhandeld worden. Je probeerde er een paar cocosmatten of een mistachterlamp gratis bij te krijgen. Maar was de koop eenmaal beklonken, dan kreeg je er soms zomaar ook nog een theelepeltje bij!!!

(2014-09) Luit Huizing bracht een paar oude zwart-wit foto's in die een beeld geven van de garage-kruising Schoolstraat-Wemenweg. Harm Hoiting zat inmiddels ook met zijn "Vlek" slijterij op de hoek waar vroeger Essing/Kirpenstijn respectievelijk hun Spar en A&O winkel hadden.

 

In In de jaren zeventig werd Krüger uit Assen eigenaar van de garage.  Inderdaad van Peugeot Krüger. Dus we gingen toen Peugeots kijken in plaats van Volkswagens. En nu kopen we daar lekkere warme jassen...

(2014-09)  Yvonne  Spieard had nog een mooie kleurenfoto van de garage in het tijdperk Peugeot...

(2011-10)  We kregen een mailtje van Jan Dokter. Hij komt met een 'sterk familieverhaal' en wil dit met ons delen. Ik weet alleen niet of broer Wim daar zo blij mee is...

Prachtig om te lezen. Mijn vader "Frits" (zijn echte naam was Jan Hendrik Dokter, maar zo zullen weinigen hem zich herinneren) heeft van het begin tot het einde in het pand gewerkt. Hij was de bedrijfsleider voor Jan van der Ziel (vandaar Autoziel). Ik heb nog een mooi verhaal met betrekking tot de ultramoderne schuifdeuren. Mijn oudste broer Wim heeft daar nog een mooie herinnering aan. Bij een van de autoshows stonden de auto's niet naar zijn zin opgesteld, hij was toen een jaar of 16. Niet gedraald, een van de auto's gestart en gewoon de boel even verzetten. Blijkbaar was het een dergelijk nieuw model dat Wim niet wist waar de voor- of achteruit zat. Gevolg, hij botste met de auto tegen andere (allemaal nieuwe) auto's. De laatste schoot daarbij door de schuifdeuren en belandde op straat. Ik weet niet exact hoe groot de schade was, maar die laat zich wel raden. Zeker in die tijd. Wim is inmiddels 65 en woont in Veendam. Wim is de enige van de 5 kinderen ( Wim, Ankie; helaas vorig jaar overleden, Roel, Jan en Henk) die ook is gaan werken in een garage.

(2012-09)  Zoon Roel stuurde ons een foto van zijn vader Frits Dokter. Hij tankt een auto vol bij de benzinepomp aan de Schoolstraat

(2018-01)  Eta van der Gugten had nog een mooie foto. Haar vader was één van de eigenaren van vleesgrossierderij 'De Hondsrug'aan de Ambachtsstraat. Het bedrijf kwam voort uit de groep van zogeheten 'reizigers' van Udema. De zaken gingen in de jaren zestig gingen blijkbaar voor de wind. Het bedrijf kon het zich veroorloven om bij Autoziel een mooie order te plaatsen: acht spiksplinternieuwe Volkwagenbusjes.

De nieuwe bedrijfsbusjes staan hier mooi op een rij.

Via Facebook vernamen we dat deze busjes ook bij Autoziel 'in onderhoud' waren. Roel Dokter weet dat die onderhoudsbeurten speciaal op zaterdag werden ingeroosterd. Jan Postmus die daar indertijd als monteur werkte wist nog aan te vullen dat er bij de zaterdagse werkzaamheden extra worst was voor hen die die beurten uitvoerden.

 

Voor op- en aanmerkingen of voor uw verhaal of herinnering ten aanzien van deze locatie doet u een e-mail in de brievenbus van "Het collectieve geheugen":